Jeśli pieniądze trafiły do fałszywego rekrutera albo podałeś dane karty, od razu zadzwoń do swojego banku. Użyj numeru z aplikacji, karty lub oficjalnej strony banku. Przerwij kontakt z rekruterem i zachowaj rozmowę. Jeżeli ktoś żąda dopłaty za odblokowanie wypłaty, wstrzymaj kolejne wpłaty.
Co zrobić, jeśli zamiast pieniędzy przekazałeś hasło lub skan dowodu? Pierwszy krok zależy od tego, co dostał rozmówca. Poniżej znajdziesz osobne ścieżki dla przelewu, danych karty, dostępu do konta i danych dokumentu.
O co zapytać bank po przelewie do fałszywego rekrutera?
Podaj konsultantowi kwotę, godzinę i numer rachunku odbiorcy. Wyjaśnij, że płatność była związana z podejrzeniem fałszywej rekrutacji, i powiedz, czy sam zleciłeś przelew, czy zauważyłeś operację wykonaną bez twojej zgody. Jeżeli płaciłeś przez pośrednika, skontaktuj się także z jego oficjalną obsługą.
- Przelew oczekuje na realizację. Zapytaj, czy bank może go wstrzymać lub odwołać.
- Przelew został wykonany. Zapytaj o możliwość podjęcia próby odzyskania środków i kontaktu z bankiem odbiorcy. Wynik zależy od okoliczności i szybkości reakcji.
- Na koncie pojawiła się operacja bez twojej zgody. Zgłoś ją bankowi i złóż reklamację. Opisz także wcześniejszy kontakt z rozmówcą, w tym każdy udostępniony kod lub komunikat, który zatwierdziłeś.
W przypadku przelewu liczy się czas. Zadzwoń, zanim zaczniesz kompletować wszystkie zrzuty ekranu. Po rozmowie zapisz numer zgłoszenia i sprawdź historię rachunku pod kątem kolejnych podejrzanych operacji.
Podałeś dane karty, kod BLIK lub hasło?
Po ujawnieniu danych karty poproś bank o jej zastrzeżenie. Jeśli przekazałeś kod BLIK, dane logowania lub potwierdziłeś czynność w aplikacji bankowej, podaj bankowi, co dokładnie zrobiłeś, i poproś o zabezpieczenie dostępu do rachunku. Zrób to także wtedy, gdy w historii konta jeszcze nie widać podejrzanej płatności.
Jeśli wpisałeś na stronie rekrutera hasło do poczty lub innej usługi, zmień je z zaufanego urządzenia, korzystając z oficjalnej strony albo aplikacji. Zmień je również tam, gdzie było używane ponownie. Zakończ aktywne sesje, sprawdź ustawienia odzyskiwania dostępu i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe. Jeżeli ktoś już wysyła wiadomości z twojego konta, ostrzeż kontakty innym kanałem.
Wysłałeś skan dowodu lub podałeś numer PESEL?
Zastrzeż PESEL w aplikacji mObywatel, przez serwis mObywatel.gov.pl lub w urzędzie gminy. Usługa jest bezpłatna. Banki i inni objęci tym obowiązkiem dostawcy sprawdzają status zastrzeżenia między innymi przed zawarciem umowy kredytu lub pożyczki. Zastrzeżenie PESEL możesz wykonać od razu, również zanim pojawią się oznaki użycia danych.
Jeżeli masz podstawy podejrzewać, że ktoś wykorzystał dane z dowodu, na przykład dowiadujesz się o umowie zawartej na twoje nazwisko, możesz zgłosić podejrzenie kradzieży tożsamości w urzędzie gminy. Przygotuj dokumenty lub wiadomości, które uprawdopodobniają zdarzenie. Taka procedura prowadzi do unieważnienia dowodu. Opis kroków znajdziesz w rządowej usłudze zgłoszenia nieuprawnionego wykorzystania danych.
Co zachować dla policji, a co przekazać CERT Polska?
Zapisz w kolejności, kiedy rekruter się odezwał, dokąd przeniosła się rozmowa, czego zażądał i co przekazałeś. Zapisz ogłoszenie, nazwę profilu, numer telefonu, kopię rozmowy i adres strony. Dołącz potwierdzenia płatności z kwotami, datami i numerami rachunków. Historię czatu zachowaj w oryginale, a zrzuty traktuj jako dodatkową kopię.
Zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa możesz złożyć w dowolnej jednostce policji. Podejrzaną witrynę lub próbę wyłudzenia przez komunikator zgłoś przez formularz CERT Polska. Jeśli kontakt zaczął się od podejrzanego SMS-a z linkiem, przekaż oryginalną wiadomość na 8080. Więcej o tych kanałach znajdziesz w poradniku gdzie zgłosić cyberoszustwo.
Gdy chcesz sprawdzić, czy sam sposób kontaktu pasuje do znanego schematu, przeczytaj też, jak rozpoznać fałszywą ofertę pracy po telefonie z numeru +49.
Od czego zacząć po fałszywej rekrutacji?
Po przelewie, ujawnieniu danych karty lub kodu płatności zacznij od banku. Po ujawnieniu hasła zabezpiecz konto, a po przekazaniu danych dokumentu zastrzeż PESEL. Zachowaj korespondencję i potwierdzenia wpłat, żeby przy zgłoszeniu można było odtworzyć przebieg oszustwa.