Zmarł Henryk Jagielski, stoczniowiec i działacz opozycji antykomunistycznej, który współorganizował protesty w Stoczni Gdańskiej w grudniu 1970 i sierpniu 1980 roku. Miał 94 lata. O jego śmierci poinformowano 17 listopada 2026 roku, a uroczystości pogrzebowe wyznaczono na środę, 18 listopada w Sopocie.
Kim był Henryk Jagielski, dlaczego interesowała się nim Służba Bezpieczeństwa i jak pomagał Solidarności po wprowadzeniu stanu wojennego? Jego życiorys łączy trzy ważne etapy walki o prawa pracownicze: Grudzień ‘70, protesty z 1976 roku i narodziny Solidarności.
Kiedy i w jakim wieku zmarł Henryk Jagielski?
Henryk Jagielski zmarł w sobotę, 14 listopada 2026 roku, w wieku 94 lat. Informację potwierdził między innymi Instytut Pamięci Narodowej, a termin pogrzebu przekazał Region Gdański NSZZ „Solidarność”.
Urodził się w 1932 roku w Bydgoszczy. Przez ponad trzy dekady był związany ze Stocznią Gdańską im. Lenina, gdzie pracował w latach 1950–1981.
Współpracownicy i historycy pamiętają go nie tylko jako uczestnika dwóch wielkich protestów, lecz także jako osobę, która konsekwentnie zabiegała o rozliczenie przemocy wobec robotników i wspierała działalność niezależnych środowisk związkowych.
Jaką rolę odegrał w Grudniu 1970 roku?
Podczas protestów w grudniu 1970 roku Jagielski należał do współorganizatorów strajku w Stoczni Gdańskiej. Zasiadał w Komitecie Strajkowym i uczestniczył w demonstracji stoczniowców.
Protesty na Wybrzeżu wybuchły po ogłoszeniu podwyżek cen. Władze PRL użyły przeciw demonstrantom sił porządkowych i wojska. Śmierć robotników stała się jednym z najbardziej dramatycznych symboli politycznej przemocy tego okresu.
Jagielski był również jednym z pomysłodawców budowy pomnika upamiętniającego ofiary Grudnia ‘70. Pamięć o zabitych pozostawała ważną częścią jego późniejszej działalności.
W 1971 roku na zebraniach związkowych publicznie domagał się ukarania osób odpowiedzialnych za strzelanie do robotników.
Dlaczego Służba Bezpieczeństwa inwigilowała Jagielskiego?
Jego otwarte żądania rozliczenia Grudnia ‘70 spotkały się z represjami. Według materiałów przywoływanych przez IPN Jagielski był szykanowany w pracy i umieszczony na liście osób przewidzianych do zwolnienia.
Służba Bezpieczeństwa prowadziła wobec niego działania operacyjne od stycznia 1971 do grudnia 1987 roku.
Nie zaprzestał jednak działalności. W czerwcu 1976 roku uczestniczył w proteście przeciwko podwyżkom cen, wyrażając solidarność z robotnikami Radomia, Ursusa i Płocka.
W latach 1978–1980 współpracował z Wolnymi Związkami Zawodowymi Wybrzeża. Pomagał kolportować niezależne pisma, w tym „Robotnik” i „Robotnik Wybrzeża”.
Co robił podczas strajku w sierpniu 1980 roku?
W sierpniu 1980 roku ponownie brał udział w organizowaniu strajku w Stoczni Gdańskiej i pracach Komitetu Strajkowego.
Po utworzeniu niezależnego związku zawodowego pełnił funkcję wiceprzewodniczącego Komitetu Założycielskiego NSZZ „Solidarność” w stoczni, a także należał do jego prezydium.
Wydarzenia sierpniowe doprowadziły do powstania masowego ruchu społecznego i niezależnego związku zawodowego, którego działalność szybko wykraczała poza pojedyncze zakłady pracy.
Jagielski należał do grupy działaczy posiadających doświadczenie zarówno represji po Grudniu 1970, jak i wcześniejszego organizowania środowisk robotniczych.
Jak pomagał Solidarności podczas stanu wojennego?
13 grudnia 1981 roku, kiedy wprowadzono stan wojenny, Jagielski przebywał z delegacją stoczniowej Solidarności w Republice Federalnej Niemiec. Pozostał za granicą i kontynuował działalność.
W Bremie kierował Biurem Informacyjno-Koordynacyjnym „Solidarność”. Organizował demonstracje przeciw stanowi wojennemu i pomoc dla represjonowanych w Polsce oraz ich rodzin.
Wspierał również przekazywanie do kraju materiałów potrzebnych podziemnemu ruchowi, w tym druków, kaset i sprzętu radiowego.
Współpracował z zagranicznymi strukturami Solidarności, między innymi z biurem koordynacyjnym w Brukseli.
W latach 1983–1993 pracował w zakładach Mercedesa w Bremie. Po przejściu na emeryturę utrzymywał związki zarówno z Niemcami, jak i Polską.
Jakimi odznaczeniami został uhonorowany?
W 2008 roku Henryk Jagielski otrzymał Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski.
Należał również do Stowarzyszenia „Solidarni z Kolebki”, skupiającego osoby związane z tradycją stoczniowych protestów i opozycji demokratycznej.
Odznaczenie było wyrazem uznania dla działalności, która obejmowała nie tylko historyczne strajki, lecz również wieloletnią pomoc ludziom represjonowanym i działania prowadzone na emigracji.
Gdzie i kiedy odbył się pogrzeb Henryka Jagielskiego?
Uroczystości pogrzebowe zaplanowano na środę, 18 listopada 2026 roku, na Cmentarzu Komunalnym w Sopocie.
Zgodnie z informacją przekazaną przez NSZZ „Solidarność”:
- Godz. 11:30: msza święta w kościele Najświętszego Serca Pana Jezusa na terenie cmentarza.
- Godz. 12:00: rozpoczęcie konduktu pogrzebowego.
- Miejsce: Cmentarz Komunalny w Sopocie, ul. Malczewskiego 35.
To harmonogram ogłoszony przed uroczystościami. Późniejsze relacje mogą uzupełnić informacje o ich przebiegu.
Dlaczego postać Henryka Jagielskiego pozostaje ważna?
Henryk Jagielski zmarł 14 listopada 2026 roku, pozostawiając biografię obejmującą kilkanaście lat konsekwentnego sprzeciwu wobec władz PRL. Był współorganizatorem strajków w 1970 i 1980 roku, działał w środowisku Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i pomagał podziemnej Solidarności z Niemiec.
Jego historia pokazuje ciągłość między Grudniem ‘70, walką o niezależne związki zawodowe a międzynarodowym wsparciem dla opozycji po 13 grudnia 1981 roku. To właśnie ta wieloletnia działalność, a nie tylko udział w jednym historycznym wydarzeniu, stanowi najważniejszą część jego dziedzictwa.