Po bliskim kontakcie z osobą chorą na mpox skontaktuj się możliwie szybko z lekarzem, nawet jeśli nie masz objawów. Szczepienie poekspozycyjne wymaga kwalifikacji i ma określone okno czasowe. Osoby narażone powinny obserwować swój stan zdrowia przez 21 dni od ostatniego kontaktu.

Co uznaje się za bliski kontakt?

Przede wszystkim bezpośredni kontakt ze zmianami skórnymi, błonami śluzowymi lub wydzielinami osoby chorej, w tym podczas pocałunków, kontaktów seksualnych i pielęgnacji. Znaczenie ma również wspólne gospodarstwo domowe i kontakt z potencjalnie skażonymi ręcznikami, pościelą czy odzieżą. Ryzyko ocenia się na podstawie konkretnych okoliczności bliskiego kontaktu.

Co zrobić od razu po narażeniu?

  1. Zapisz datę ostatniego kontaktu, jego charakter oraz ewentualne objawy.
  2. Skontaktuj się telefonicznie z lekarzem. Poinformuj o rodzaju narażenia i zapytaj o dalsze kroki. Jeśli kontaktował się z tobą sanepid, wykonuj jego zalecenia.
  3. Zapytaj o szczepienie poekspozycyjne. WSSE w Krakowie, na podstawie zaleceń Ministerstwa Zdrowia i konsultanta krajowego z 2024 roku, wskazuje podanie pierwszej dawki najlepiej w ciągu 4 dni od kontaktu, maksymalnie do 14 dni, jeżeli objawy jeszcze nie wystąpiły. O kwalifikacji decyduje lekarz.
  4. Przy gorączce lub nowych zmianach skórnych ustal z placówką bezpieczny sposób konsultacji i ewentualnego badania.

Jak wygląda obserwacja przez 21 dni?

Codziennie zwracaj uwagę na nowe grudki, pęcherzyki, krosty, bolesne zmiany w jamie ustnej, okolicy narządów płciowych lub odbytu. Możliwe są gorączka, powiększenie węzłów chłonnych, ból głowy, mięśni i osłabienie. Czas obserwacji licz od ostatniego narażenia, a nie automatycznie od dnia diagnozy u chorego.

WHO zaleca w tym okresie higienę rąk, unikanie kontaktów seksualnych i ograniczenie kontaktu z osobami w ciąży lub z obniżoną odpornością. W Polsce właściwy organ inspekcji sanitarnej ustala potrzebę kwarantanny lub nadzoru epidemiologicznego na podstawie okoliczności narażenia i przepisów krajowych. Gdy obowiązek kwarantanny zostanie nałożony, rozporządzenie Ministra Zdrowia przewiduje dla mpox 21 dni, liczonych od dnia następującego po ostatnim dniu narażenia. Osoba objęta indywidualnymi zaleceniami powinna ich przestrzegać.

Co, jeśli pojawi się wysypka lub gorączka?

Ogranicz bezpośrednie kontakty i skontaktuj się z lekarzem, podając informację o ekspozycji. Rozpoznanie może wymagać PCR z materiału pobranego ze zmian skórnych lub śluzówkowych. Przy silnym pogorszeniu stanu, trudnościach w oddychaniu, zaburzeniach świadomości lub oznakach odwodnienia potrzebna jest pilna pomoc medyczna.

Przeczytaj również jak wykonuje się test PCR na mpox, kto może otrzymać szczepienie oraz ile przypadków zgłoszono w Polsce.

Stan informacji: 21 listopada 2026 r. Podstawa: komunikat Ministerstwa Zdrowia, wytyczne WHO dotyczące kontaktów i polskie przepisy sanitarne. W konkretnej sytuacji zalecenia wydają lekarz i właściwy organ sanitarny.