W sobotę 21 listopada 2026 roku tuż po godzinie 5:30 mieszkańcy Katowic i sąsiednich miast odczuli silny wstrząs. Niektórzy zostali obudzeni przez drgania budynków i poruszające się przedmioty. Europejsko-Śródziemnomorskie Centrum Sejsmologiczne (EMSC) odnotowało zdarzenie o magnitudzie 3,5, a Polska Grupa Górnicza potwierdziła wstrząs w kopalni Staszic.

Skąd pochodził poranny wstrząs, jak silny był w pomiarach i czy zagroził górnikom? Dostępne raporty sejsmologiczne oraz informacje przekazane przez spółkę pozwalają oddzielić potwierdzone dane od relacji świadków.

O której godzinie nastąpił wstrząs w Katowicach?

EMSC zarejestrowało zdarzenie 21 listopada o 04:34:11 czasu UTC, czyli 05:34:11 czasu polskiego. Po weryfikacji przez sejsmologa ośrodek podał następujące parametry:

  • Magnituda: 3,5.
  • Lokalizacja: około 7 km na południowy zachód od Katowic.
  • Głębokość: około 1 km.
  • Współrzędne: w przybliżeniu 50,218°N i 18,961°E.

Niemiecki ośrodek GFZ GEOFON opublikował automatyczną ocenę magnitudy na poziomie 3,3 i lokalizację nieznacznie różniącą się od danych EMSC. Wstępne oraz zweryfikowane szacunki poszczególnych sieci sejsmicznych mogą się różnić.

W przypadku tak płytkiego wstrząsu drgania mogą być wyraźnie odczuwalne w zabudowanych dzielnicach nawet przy magnitudzie znacznie niższej niż w przypadku dużych trzęsień ziemi.

Co wydarzyło się w kopalni Staszic?

Według informacji przekazanych przez RMF24 zdarzenie nastąpiło po godzinie 5:30 w kopalni Staszic w Katowicach. Rozgłośnia podała magnitudę 3,21 w odniesieniu do danych o wstrząsie górniczym.

Rzeczniczka Polskiej Grupy Górniczej Ewa Grudniok poinformowała RMF24, że załoga nie była zagrożona i nikomu nic się nie stało. Zapowiedziano sprawdzenie wyrobisk; na etapie pierwszego komunikatu nie podano wyników tej kontroli ani informacji o zniszczeniach pod ziemią.

Oznacza to, że znane źródło zdarzenia zostało wskazane w relacji opartej na komunikacie spółki. Dane katalogów sejsmologicznych opisują natomiast sam zarejestrowany wstrząs i jego parametry instrumentalne.

Gdzie mieszkańcy odczuli drgania?

Relacje zebrane przez EMSC obejmowały między innymi Katowice, Murcki i Mikołów. Mieszkańcy opisywali drgania łóżek, okien i ścian oraz kilkusekundowe kołysanie całych budynków.

Reporterka RMF FM wskazała także zgłoszenia z Mysłowic, Chorzowa, Świętochłowic, Czeladzi i Sosnowca. Zasięg odczuwania zależy od odległości, rodzaju gruntu i konstrukcji budynku.

Opisy świadków są przydatne do określania obszaru odczuwalności, lecz pojedyncza relacja o pęknięciu ściany czy przesunięciu przedmiotów nie stanowi urzędowego potwierdzenia szkody. W chwili przygotowania materiału brakowało kompletnego, oficjalnego bilansu ewentualnych uszkodzeń na powierzchni.

Dlaczego EMSC podaje 3,5, GFZ 3,3, a RMF24 3,21?

Różne instytucje stosują własne dane pomiarowe, metody lokalizacji i skale magnitudy, a część parametrów bywa publikowana automatycznie jeszcze przed przeglądem specjalisty.

EMSC wskazało 3,5 w swoim zweryfikowanym katalogu; GFZ opublikowało automatyczny wynik 3,3 ML. W serwisie RMF24 wartość 3,21 dotyczy informacji o wstrząsie w kopalni Staszic. Wszystkie te przekazy odnoszą się do sobotniego porannego zdarzenia w rejonie Katowic.

Magnituda opisuje wielkość zjawiska mierzoną instrumentalnie. Intensywność odczuwania zależy natomiast od konkretnych warunków w danym miejscu. Silne wrażenie drgań w mieszkaniu na wyższym piętrze nie oznacza automatycznie wyższej magnitudy.

Czy taki wstrząs jest na Górnym Śląsku wyjątkowy?

Górnośląskie Zagłębie Węglowe należy do obszarów, w których rejestruje się wstrząsy powiązane z działalnością górniczą. Wstrząsy mogą być odczuwalne także poza terenem kopalni, szczególnie gdy źródło leży płytko.

Poranny wstrząs był dla wielu mieszkańców silnym doświadczeniem, ale sama magnituda 3,5 nie pozwala ocenić skali potencjalnych szkód w poszczególnych budynkach. Do tego potrzebne są oględziny oraz dane właściwych służb.

Sposób powstawania takich drgań oraz ich możliwe skutki dla budynków objaśniamy w osobnym materiale: Wstrząs górniczy a trzęsienie ziemi – różnice i zgłaszanie szkód.

Co wiadomo po porannym wstrząsie z 21 listopada?

Potwierdzono godzinę zdarzenia, jego rejestrację w międzynarodowych sieciach sejsmologicznych i wystąpienie wstrząsu w kopalni Staszic. Według informacji PGG przekazanej przez RMF24 górnicy nie odnieśli obrażeń, a wyrobiska miały zostać skontrolowane.

Nadal istotne pozostają wyniki kontroli kopalni i ewentualne zgłoszenia szkód na powierzchni. Kolejne komunikaty służb oraz uaktualniane katalogi pomiarowe pozwolą uzupełnić obraz sobotniego zdarzenia.