Nazwisko Zbigniewa Ziobry pojawia się w ujawnionych 19 listopada 2026 roku fragmentach wyjaśnień dotyczących afery w Narodowym Centrum Badań i Rozwoju. Według opublikowanych przez Onet materiałów osoba przesłuchiwana w śledztwie opisywała domniemane wpływy polityczne związane z projektami finansowanymi ze środków publicznych. Były minister sprawiedliwości stanowczo odrzuca te twierdzenia.
Co faktycznie wynika z relacji Macieja Ż., czego dotyczą postępowania wokół NCBiR i czy ujawnienie zeznań oznacza potwierdzenie oskarżeń wobec Ziobry? Kluczowe jest oddzielenie wyjaśnień uczestnika sprawy od ustaleń śledczych i udokumentowanych decyzji procesowych.
Co ujawniono 19 listopada w sprawie NCBiR?
19 listopada dziennikarz Sebastian Białach opublikował w Onecie reportaż oparty na dokumentach i wyjaśnieniach Macieja Ż., składanych po jego zatrzymaniu. Relacja dotyczy między innymi domniemanych nieprawidłowości przy pozyskiwaniu funduszy z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju (NCBiR), a także powoływania się przez uczestników opisywanych kontaktów na znajomości w świecie polityki.
Maciej Ż. twierdził w wyjaśnieniach, że Krzysztof B., związany z NCBR Investment Fund, mówił o wpływie Zbigniewa Ziobry na określone decyzje oraz o zagranicznych strukturach dla przedsięwzięć finansowanych z udziałem środków publicznych.
Najważniejsze zastrzeżenie: opisane informacje są relacją Macieja Ż. o tym, co miał usłyszeć od innej osoby. Taki przekaz wymaga odrębnej oceny wiarygodności i potwierdzenia dowodami. Samo ujawnienie protokołu wyjaśnień nie przesądza o prawdziwości zawartych w nim twierdzeń.
Kim jest Maciej Ż. i dlaczego jego wyjaśnienia są istotne?
Z materiału opublikowanego 19 listopada wynika, że Maciej Ż. składał obszerne wyjaśnienia w 2023 roku. W jego sprawie występują również zarzuty dotyczące innych, poważnych przestępstw, a część postępowań pozostaje przedmiotem rozpoznania przez sądy.
Dla oceny ujawnionego materiału istotna jest rola osoby składającej wyjaśnienia. Maciej Ż. występuje jako uczestnik postępowań, nie jako niezależny obserwator wydarzeń. W polskim prawie karnym współpraca podejrzanego ze śledczymi może mieć znaczenie przy wymiarze kary, co dodatkowo nakazuje analizować jego twierdzenia wraz z pozostałymi dowodami.
W reportażu opisano, że Maciej Ż. powoływał się również na nagrania oraz rozmowy dotyczące projektów finansowanych przez NCBiR. Ocena autentyczności, kompletności i znaczenia tych materiałów należy do organów procesowych.
Co odpowiedział Zbigniew Ziobro?
Zbigniew Ziobro zaprzeczył doniesieniom przedstawionym w reportażu. W odpowiedzi przekazanej redakcji oświadczył, że nie zna między innymi Macieja Ż. ani kilku innych wymienionych osób. Ujawnione wyjaśnienia określił jako nieprawdziwe, a ponadto zapowiedział możliwość podjęcia kroków prawnych w obronie swoich dóbr osobistych.
To stanowisko należy uwzględniać przy przedstawianiu sprawy. W opublikowanym materiale nie wskazano prawomocnego wyroku stwierdzającego udział byłego ministra w opisywanym procederze w NCBiR.
Czym innym są również odrębne postępowania dotyczące Funduszu Sprawiedliwości, w których prokuratura wcześniej formułowała zarzuty wobec Ziobry. Nie powinno się utożsamiać ich z obecnie omawianymi wyjaśnieniami w sprawie NCBiR.
Na jakim etapie jest śledztwo dotyczące NCBiR?
Postępowania dotyczące NCBiR mają wielowątkowy charakter i trwają od kilku lat. Prokuratura Regionalna w Warszawie informowała w 2026 roku o aktach oskarżenia związanych z nieprawidłowościami w przyznawaniu grantów, a także o kontynuowaniu czynności wobec kolejnych podejrzanych.
Według oficjalnego komunikatu prokuratury z sierpnia 2026 roku, w ramach opisanych przez nią wątków zarzucane wyłudzenia obejmowały blisko 8,5 mln zł, a usiłowania wyłudzeń — blisko 80 mln zł. Dane te dotyczą wskazanych postępowań i oskarżonych; nie są kwotami przypisanymi automatycznie osobom wymienionym w publikacji z 19 listopada.
Jeszcze w 2024 roku Prokuratura Regionalna w Lublinie informowała o zatrzymaniu Krzysztofa B. i zarzutach związanych z podejrzeniem wyłudzenia około 8 mln zł oraz prania pieniędzy. Zarzut i akt oskarżenia oznaczają określony etap sprawy karnej, natomiast ustalenie winy należy do sądu.
Onet podał też, że część wątków dotyczących polityków została przekazana Prokuraturze Europejskiej, a Prokuratura Regionalna w Warszawie nie udzieliła redakcji szczegółowych odpowiedzi na wszystkie pytania dotyczące tych wyjaśnień.
Dlaczego sprawa ponownie budzi zainteresowanie?
NCBiR dysponuje środkami przeznaczonymi na finansowanie badań, rozwoju i innowacji. Ewentualne manipulowanie procedurami przyznawania dotacji podważałoby uczciwość konkursów oraz zaufanie przedsiębiorców do publicznych programów wsparcia.
Nowy impuls zainteresowania przyniosła publikacja konkretnych fragmentów wcześniejszych wyjaśnień, zwłaszcza tych dotyczących domniemanych powiązań między osobami zabiegającymi o dotacje a politykami. Ujawnienie takich relacji ma znaczenie informacyjne, lecz ich wartość dowodowa zależy od dalszej weryfikacji.
Co jest dziś potwierdzone, a co pozostaje przedmiotem sporu?
Potwierdzone jest istnienie wielowątkowych postępowań dotyczących nieprawidłowości w NCBiR oraz fakt, że 19 listopada 2026 roku opublikowano fragmenty wyjaśnień Macieja Ż. Ujawnione wypowiedzi zawierają twierdzenia dotyczące Zbigniewa Ziobry, którym były minister zaprzecza.
Do wyjaśnienia pozostaje, czy opisywane kontakty i decyzje rzeczywiście miały miejsce oraz czy istnieją niezależne dowody potwierdzające relację. Najistotniejsze dla dalszego biegu sprawy będą oficjalne ustalenia prokuratury, rozstrzygnięcia sądów i odpowiedzi uczestników postępowań.